RECENSIE - ZWOLLE - Tijl Beckand kennen we vooral van het populaire De Lama's, maar de cabaretier heeft ook al een paar minder geslaagde tv-producties op zijn naam staan.

Tegenwoordig is Beckand op tv helemaal terug als bevlogen presentator met De Tiende van Tijl, waarin hij ons meeneemt naar de dramatische verhalen achter de klassieke muziek.

Het theaterprogramma The Gentleman Entertainer is een weergave van zijn vele tv-werkzaamheden. Een flinke dosis stand-up en improvisatie zoals bij de Lama's, een intrigerend blok De Tiende van Tijl en zijn grote nog niet vervulde wens: een eigen talkshow.

Beckand heeft de regie strak in handen. Als een echte goeroe krijgt hij zijn publiek meteen van de stoel. Nog geen vijf minuten later scanderen de toeschouwers in een oerschreeuw hun eigen naam en slechte eigenschap.

Het decor en de presentatie zijn opvallend verzorgd: van het zwarte pak, de goed gevulde koelkast tot de gouden hemelpoort. Beckand is gevat, bij vlagen erg komisch en schakelt razendsnel als een volleerd showmaster.

In zijn eigen talkshow mist hij scherpte en dat ligt niet aan zijn gast. Want Sander uit Ommen, die een kwartier voor de voorstelling nog niet wist dat hij naar het theater zou gaan, doet het bijzonder aardig. Beckand is, precies zoals de titel zegt, een Gentleman Entertainer. Ervaren en gelikt, met de gladheid van een paling. Alles is voorgefabriceerd; zelfs de improvisaties zijn geslepen. Deze tv-show op toneel raakt dan ook nauwelijks maar rolt over ons heen.

Alleen met de sterke formule, De Tiende van Tijl, komen de emoties, dankzij de symfonieën van Bach en Beethoven. Mike Boddé deed het al eerder: klassieke muziek toegankelijk maken voor een breed publiek.

Daar ligt ook de kracht van Beckand. Met de volharding van een gedreven en bekwaam onderwijzer sleept hij ons mee naar een wereld van genieën.

Tijl Beckand: The Gentleman Entertainer. Gezien Odeon Zwolle, 13/10. Verder: Nunspeet 29/10, Steenwijk 2/2, Deventer 17/3, Kampen 29/3 en Harderwijk 30/3.

Bron: www.destentor.nl

Een avondje Tijl Beckand mag met recht een belevenis heten. Zijn eerste solovoorstelling 'The Gentleman Entertainer' is een achtbaan van gekkigheid, onvoorspelbaarheid, hilariteit en diepzinnigheid. Beckand is absoluut een entertainer en wars van cabaretconventies rekt hij alle grenzen van het vermaak op. Soms wordt hij wat overmoedig in de gretigheid om zijn hersenspinsels te delen, maar onder aan de rekening staat alsnog een brede glimlach. De opening van de show zet meteen de toon. Er is geen ontkomen aan; iedereen moet en zal meedoen aan het ritueel waarbij toeschouwers elkaar leren kennen en vooral contact maken met hun 'innerlijke klank'. Deze spirituele inslag komt gedurende de avond regelmatig terug, deels met een vette knipoog, deels als onderdeel van iets dat lijkt op een missie. De mix van oppervlakkige grappen en vergezochte, grondige verhandelingen over evolutie is opvallend. Er gaat duidelijk veel om in het hoofd van Beckand, te veel, waardoor de essentie, ondanks zijn fysieke toelichtingen, vaak niet lekker uit de verf komt. Laat je deze diepere betekenissen voor wat ze zijn, dan blijft er gelukkig nog voldoende substantie over. Genieten is het op de vele, spannende momenten dat hij al dan niet gepland improviseert. Vooral tijdens een talkshow met min of meer vrijwillige deelnemers zijn alle reacties even ad rem als succesvol. Ook de personificatie van het oermannetje- of vrouwtje dat bij ons allen het hoofd runt, is erg goed gelukt. Op hilarische wijze brengt Beckand in beeld hoe de informatieoverdaad verwarring zaait bij het simpele wezentje dat qua logica is blijven steken in de oertijd. Vorm en inhoud komen hier prima samen. Wat minder soepel loopt een botsing en versmelting van verschillende religies en profeten. Hoewel er tussen de hoofdlijnen door genoeg te lachen valt. Beckand verbaast door ineens op serieuze toon gepassioneerd te vertellen over klassieke componisten. Deze spreekbeurt duurt wat lang en zal een deel van het publiek onaangenaam verrassen. Toch blijkt de cabaretier een begenadigde verteller te zijn en komt zijn liefde voor klassieke muziek over. Het blijft vreemd en risicovol. En dat geldt misschien wel voor alles wat hij doet. Af en toe raakt hij even de berm, dan weer gaat hij vol gas recht op het doel af.

Lieke van den Brink

Gezien op: 01-12-2010 Diligentia, Den Haag
Bron: www.cabaret.nl

DEN HAAG Op de vijfde rij trekt een jongen een zakje chips open en vooraan praat een meisje met haar buurvrouw. Tijl Beckand corrigerend: 'Ik ben geen tv, dus je kunt niet de hele tijd door me heen praten.' Het misverstand is begrijpelijk. De zaal kent hem van zijn tv-werk: hij dankt zijn populariteit aan De Lama's en is nu samen met Ruben van der Meer te zien in Jack Spijkermans Echt waar?!.
Maar er komt nog iets bij: zijn theaterdebuut is eigenlijk een tvprogramma op een toneelpodium, met helaas iets te veel zapmomenten. Het publiek kijkt de hele avond naar een gevatte tv-presentator die weet hoe hij een grap moet brengen
en die gemakkelijk speelt met de zaal. Zijn kracht zit 'm improviseren. De presentatie is verzorgd: net als op televisie begint het met een leader, een overigens prachtig filmpje in collagestijl. Zijn decor is strak wit en Tijl komt op in smoking. Maar daarmee heb je nog geen geslaagde theatershow. Behalve een gevatte en gelikte podiumpresentatie bestaat er ook nog zoiets als theatraliteit, verhaal en opbouw. En dat ontbreekt grotendeels. Beckand wilde geen cabaretvoorstelling maken 'zoals er ieder jaar vele op de planken komen'. Dat het geen klassieke cabaretshow is geworden met sketches en liedjes tussendoor, is absoluut geen bezwaar. Maar deze voorstelling is meer een grabbelton van losse ideetjes geworden, met Tijl als verbindend element en enkele doorzichtige bruggetjes. Hij doet wat publieksparticipatie, een beetje cabaret, een talkshow, een lesje klassieke muziek luisteren en weer een beetje cabaret. De show heeft twee sterke onderdelen: zijn grappen over het oermannetje dat alle mannen in hun hoofd hebben zitten en zijn expose over klassieke muziek. Beide verhalen zijn doordacht, origineel en weten te raken - het eerste stuk omdat het hilarisch herkenbaar is, het tweede omdat het recht uit Tijl's hart komt. De andere onderdelen van de show zijn slordig of betreden wel erg platgetreden paden - zo is zijn verhaal over man-vrouwverschillen al zo vaak zo veel beter gedaan. Het premierepubliek reageerde desondanks laaiend enthousiast. Je zou dus kunnen stellen dat zijn televisieachterban op de wenken bediend wordt. Toch blijft het jammer dat hij zijn talenten niet krachtiger inzet. Waarom bijvoorbeeld niet een theaterprogramma maken waarin hij anderhalf uur lang met passie en gevatte grappen over klassieke muziek vertelt?

Merijn Henfling
The Gentleman Entertainer van Tijl Beckand, regie: Pieter Athmer,
gezien: 1/12, Theater Diligentia, Den Haag, tournee t/m 17/4.
Bron: De Volkskrant